Kontaktul. Gagarina 11, 87-100 Toruń
tel.: +48 56 665 60 35
e-mail: innowacje@umk.pl


 

CHCESZ PROWADZIĆ WŁASNY BIZNES - WYBIERZ FRANCZYZĘ

Definicja

Franczyza – to długoterminowe, odpłatne udzielenie franczyzobiorcy pozwolenia, licencji, zgody na oferowanie produktów lub świadczenie usług w imieniu franczyzodawcy oraz używanie jego nazwy handlowej, znaku towarowego, logo firmy, a także stosowanie przyjętych przez niego cen produktów. Franczyza – to koncepcja, która gwarantuje franczyzodawcy sukces, a franczyzobiorcy pozwala minimalizować ryzyko związane z prowadzeniem działalności.

Akty prawne

Umowę franczyzową zalicza się do umów nienazwanych, tzn. takich, które nie są uregulowane przepisami prawa cywilnego. Strony w sposób dość swobodny mogą kształtować jej treść. Brak regulacji nie oznacza jednak zupełnej dowolności w formułowaniu jej postanowień. Na podstawie kodeksu cywilnego Art. 3531Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. W ten sposób opisana zasada swobody umów wyznacza granice w kształtowaniu treści umów franczyzowych.

W odniesieniu do umowy franczyzy stosuje się wszystkie generalne zasady dotyczące zawierania umów, zawarte w przepisach kodeksu, a dotyczące np. sposobu zawarcia umowy, jej formy, wad, oświadczeń woli (art. 56-116 kodeksu cywilnego), a także przepisy dotyczące zobowiązań, w tym zwłaszcza wykonania bądź niewykonania zobowiązań (art. 353-396 kodeksu cywilnego).

Ze względu na przedmiot umowy franczyzy istotne znaczenie mogą mieć następujące przepisy prawa polskiego:

  • Przepisy o firmie wprowadzone do art. 43 (ze znaczkami 1-10) kodeksu cywilnego w dniu 25 września 2003 r. na mocy ustawy z dnia 14 lutego 2003 o zmianie ustawy – Kodeks Cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2003 nr 49, poz. 408). Ustawa ta uchyliła przepisy o firmie zawarte w utrzymanych w mocy przepisach kodeksu handlowego. W związku z tym obecnie kwestia firmy przedsiębiorcy regulowana jest w kodeksie cywilnym, a w stosunku do spółek również w kodeksie spółek handlowych;
  • Ustawa Prawo własności przemysłowej oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia dotyczące korzystania ze znaku towarowego, ochrony tego znaku towarowego itp.;
  • Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zakresie obowiązku zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa, właściwego oznaczenia przedsiębiorstwa i towarów, nie utrudniania dostępu do rynku itp.;
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 marca 2011 r. (Dz. U. 2011, nr 81, poz. 441) w sprawie wyłączenia niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję.
  • Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Akty prawne międzynarodowe

Rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 330/2010 z 20 kwietnia 2010 w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do kategorii porozumień wertykalnych i praktyk uzgodnionych. Mimo, że rozporządzenie to nie ma charakteru ustawodawczego, na nim wzorował się polski ustawodawca tworząc Rozporządzenie o dozwolonych porozumieniach wertykalnych z 2011 r. (pkt. d).

Podstawowe pojęcia

Franczyzodawca/franczyzer/franchisingodawca to osoba fizyczna lub prawna, która jest prawnym właścicielem znaku towarowego, nazwy handlowej, a także posiada szeroką wiedzę na temat produkowanego towaru lub świadczonej usługi, bądź zna określone rozwiązania organizacyjno- -zarządcze, które mogą być wykorzystane w innych przedsiębiorstwach.

Franczyzobiorca/franczyzant/franchisingobiorca to osoba fizyczna lub prawna prowadząca działalność gospodarczą, działająca w ramach systemu franczyzowego. Za uczestnictwo w nim uiszcza wymagane opłaty. Działa jednak na własny rachunek, ponosząc całkowite ryzyko związane z prowadzeniem tej działalności. Jego funkcjonowanie oparte jest na gotowej, sprawdzonej przez franczyzodawcę koncepcji biznesowej. „

Umowa franczyzowa to umowa zawarta pomiędzy dawcą i biorcą franczyzy, której przedmiotem jest przekazanie praw przez dawcę oraz przyjęcie obowiązków przez biorcę „

System franczyzowy to system, którego przedmiotem jest stworzenie sieci niezależnych podmiotów gospodarczych, które oferują produkty i usługi pod marką jej właściciela. Każdy z tych podmiotów działa samodzielnie, ponosząc wszelkie koszty wynikające z prowadzenia działalności, a także związane z tym ryzyko.

Pakiet franczyzowy

Zawierając umowę franszyzy, franczyzobiorca otrzymują tak zwany Pakiet franczyzowy

Pakiet franczyzowy, nazywany także licencją franczyzową, stanowi istotę systemu franczyzowego, gdyż zawiera kompletną koncepcję prowadzenia działalności gospodarczej oferowaną przez franczyzodawcę.

W skład standardowego pakietu franczyzowego wchodzą:

  • znak towarowy (marka), którą franczyzodawca użycza franczyzobiorcy;
  • know-how (sprawdzona wiedza), jak prowadzić działalność w ramach franczyzy, którą franczyzodawca użycza franczyzobiorcy;
  • podręcznik operacyjny, określający procedury prowadzenia działalności w ramach franczyzy;
  • usługi świadczone przez franczyzodawców na rzecz franczyzobiorców;
  • opłaty franczyzowe wnoszone przez franczyzodawców na rzecz franczyzobiorców.

Wskazówki dla początkującego franczyzobiorcy

Europejskie statystyki dowodzą, że prowadzenie działalności w ramach systemu franczyzowego obarczone jest znacznie niższym ryzykiem, niż rozpoczęcie działalności na podstawie własnego pomysłu. W czasie, gdy w pierwszych dwóch latach działalności ok. 75 proc. nowych firm upada, w przypadku przedsiębiorstw powstających i działających w ramach sprawdzonej franszyzy, znika zaledwie 15 procent z nich.

  1. Realnie ocenić własne oczekiwania i możliwości finansowe. Ustalić, z jakich źródeł można pozyskać środki na rozpoczęcie działalności, nie angażować jednak wszystkich swoich oszczędności. Każdy biznes niesie ze sobą ryzyko porażki. Należy uwzględnić to w swoich planach.
  2. Zdecydować się, w jakiej branży warto działać. Należy wziąć pod uwagę fakt, że umowa franczyzowa podpisywana jest średnio na 5-10 lat.
  3. Dowiedzieć się, jakie franczyzowe pomysły na biznes istnieją na polskim rynku. Wybrać najbardziej odpowiedni system ze względu na środki finansowe oraz preferencje.
  4. Sprawdzić system i franczyzodawcę. Porozmawiać z właścicielem biznesu, niemniej jednak być czujnym i nie ulegać zbyt optymistycznym wizjom. Wymagać konkretów i twardych danych potwierdzających sukcesy sieci oraz poszczególnych franczyzobiorców.
  5. Racjonalnie przeanalizować wszystkie dokumenty dotyczące prowadzenia działalności w ramach licencji. Najważniejsze z nich to umowa franczyzowa i biznesplan. W przypadku, gdy nie jesteśmy w stanie samodzielnie ich ocenić, należy zapytać o zdanie prawnika lub doradcy franczyzowego. Taka porada niewiele kosztuje, ale pozwoli uniknąć poważnego błędu.
  6. Zadawać franczyzodawcy jak najwięcej pytań. Najlepiej przygotować je, zanim się z nim spotkasz. Należy pamiętać, że inwestujemy swoje pieniądze, toteż mamy prawo wymagać, aby właściciel licencji rozwiał wszystkie nasze wątpliwości i pomógł podjąć decyzję właściwą z naszego punktu widzenia.
  7. Porozmawiać z obecnymi i byłymi franczyzobiorcami licencji, którą chcemy kupić. I jedni i drudzy odkryją przed nami wady oraz zalety tej konkretnej sieci. Przy okazji warto pamiętać, że jeśli sieć jest nowa i ma tylko kilku biorców, nie oznacza to wcale, że taką siecią nie warto się interesować. Po prostu należy ją dokładniej sprawdzić. Niekiedy bycie jednym z pierwszych franczyzobiorców daje przywileje, których nie będziemy mieli przystępując do rozwiniętej sieci.
  8. Sprawdzić wiarygodność franczyzodawcy. Można to zrobić w Polskiej Organizacji Franczyzodawców i w stowarzyszeniach branżowych.

Jak napisać umowę franczyzy

  • Zgodnie z obowiązującą w prawie polskim zasadą swobody umówstrony mogą zawrzeć umowę według swego uznania, o ile jej treść lub cel nie sprzeciwiają się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. W ten sposób opisana zasada swobody umów wyznacza granice w kształtowaniu treści umów franczyzowych.
  • Ze względu na różnorodność branż rozwijających się poprzez franchising oraz specyfikę działalności każdego z franczyzodawców nie jest możliwe opracowanie uniwersalnej umowy franczyzowej dającej się zastosować do wszelkich porozumień noszących znamiona franczyzy.Jednakże można określić zagadnienia, które powinny się znaleźć w każdej umowie tego typu. Stanowią one szkielet, wokół którego można zbudować treść umowy.
  • Najczęściej umowę franczyzową rozpoczyna preambuła, w której określa się stan faktyczny, intencje jej stron oraz idee i wartości, w oparciu o które będzie prowadzona współpraca między stronami.
  • Następnie w celu systematyzacji i lepszego zrozumienia treści umowy powinno zamieścić się definicje podstawowych pojęć, które są w niej stosowane.
  • Kolejne postanowienia opisują poszczególne etapy współpracy prowadzonej na podstawie umowy. Można podzielić je na trzy grupy:
  • Postanowienia związane z zawarciem umowy
  • Postanowienia opisujące prawa i obowiązki stron podczas jej obowiązywania oraz
  • Postanowienia regulujące przyczyny oraz sposoby rozwiązania umowy.

W celu prawidłowego skonstruowania kontraktu należy sobie wyobrazić kolejne kroki, które są konieczne do podjęcia, a następnie prowadzenia i zakończenia współpracy. Ważne jest, aby zachować właściwą kolejność postanowień, tak aby tworzyły one logiczną całość – ułatwi to czytanie umowy i jej zrozumienie.

  • Umowa franczyzowa powinna być zgodna z prawem krajowym, prawem wspólnot europejskich oraz Kodeksem Etycznym franczyzy
  • Umowa powinna odzwierciedlać interes członków sieci franczyzowej w ochronie praw własności przemysłowej i intelektualnej franczyzodawcy oraz w utrzymywaniu jednolitego wizerunku i reputacji sieci franczyzowej.
  • Umowa franczyzowa powinna precyzyjnie określać prawa i obowiązki stron oraz wszelkie inne istotne warunki współpracy

Kolejne postanowienia opisują poszczególne etapy współpracy prowadzonej na podstawie umowy. Można podzielić je na trzy grupy:

  • Postanowienia związane z zawarciem umowy
  • Postanowienia opisujące prawa i obowiązki stron podczas jej obowiązywania oraz
  • Postanowienia regulujące przyczyny oraz sposoby rozwiązania umowy.

W celu prawidłowego skonstruowania kontraktu należy sobie wyobrazić kolejne kroki, które są konieczne do podjęcia, a następnie prowadzenia i zakończenia współpracy. Ważne jest, aby zachować właściwą kolejność postanowień, tak aby tworzyły one logiczną całość – ułatwi to czytanie umowy i jej zrozumienie.

  • Umowa franczyzowa powinna być zgodna z prawem krajowym, prawem wspólnot europejskich oraz Kodeksem Etycznym franczyzy
  • Umowa powinna odzwierciedlać interes członków sieci franczyzowej w ochronie praw własności przemysłowej i intelektualnej franczyzodawcy oraz w utrzymywaniu jednolitego wizerunku i reputacji sieci franczyzowej.
  • Umowa franczyzowa powinna precyzyjnie określać prawa i obowiązki stron oraz wszelkie inne istotne warunki współpracy

Minimum warunków umowy

Minimum warunków jest określone przez Kodeks Etyki Franczyzy przyjęty przez Europejską Federację Franczyzy, który jest stosowany przez firmy należące do Polskiej Organizacji Franczyzodawców.

Minimum warunków umowy to:

  • Uprawnienia przyznane franczyzodawcy;
  • Uprawnienia przyznane indywidualnemu franczyzobiorcy;
  • Towary lub usługi, które mają być dostarczane indywidualnemu franczyzobiorcy;
  • Obowiązki franczyzodawcy;
  • Obowiązki indywidualnego franczyzobiorcy;
  • Warunki płatności przez indywidualnego franczyzobiorcę;
  • Okres obowiązywania umowy, który powinien być wystarczająco długi, aby umożliwić indywidualnym franczyzobiorcom zamortyzowanie ich wstępnych inwestycji specyficznych dla franchisingu, warunki, na których może dojść do przedłużenia umowy;
  • Warunki, na jakich indywidualny franczyzobiorca może sprzedać lub przenieść tytuł prawny do działalności franczyzowej oraz ewentualne prawa pierwokupu franczyzodawcy w tym zakresie;
  • Postanowienia dotyczące korzystania przez indywidualnego franczyzobiorcę ze znaków rozpoznawczych franczyzodawcy, nazwy handlowej, znaku towarowego, znaku usługowego, oznaczenia sklepu, logo lub innych wyróżniających go oznaczeń;
  • Prawo franczyzodawcy do adaptowania systemu franczyzowego  do nowych lub zmienionych metod prowadzenia działalności;
  • Postanowienia dotyczące rozwiązania umowy;
  • Postanowienia regulujące kwestię zwrotu, w przypadku rozwiązania umowy franczyzowej, wszelkich środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych należących do franczyzodawcy lub do innej osoby

Zagadnienia zawierane w umowie franczyzy

  • Zasady przystąpienia do systemu;
  • Okres obowiązywania umowy;
  • Teren działania franczyzobiorcy;
  • Prawa i obowiązki stron;
  • Ochrona znaków towarowych i oznaczeń sieci;
  • Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa;
  • Działalność konkurencyjna
  • Szkolenia;
  • Opłaty licencyjne i opłata marketingowa;
  • Promocja i reklama;
  • Uprawnienia kontrolne franczyzodawcy;
  • Rozwiązanie umowy

Obowiązki franczyzodawcy:

Według Europejskiego Kodeksu Etyki Franczyzy franczyzodawca powinien:

  • Przed rozpoczęciem budowy sieci franchisingowej prowadzić, przez pewien czas odnosząc sukces, działalność przynajmniej w jednej placówce;
  • Być właścicielem lub mieć tytuł prawny do korzystania z nazwy handlowej swojej sieci, znaku towarowego lub innych wyróżniających ją oznaczeń;
  • Zapewnić indywidualnemu franczyzobiorcy szkolenie wstępne oraz dalsze wsparcie handlowe i techniczne przez cały czas obowiązywania umowy.

Obowiązki indywidualnego franczyzobiorcy:

Indywidualny franczyzobiorca powinien:

  • Dokładać swych najlepszych starań w celu rozwijania działalności franczyzowej oraz w celu utrzymywania jednolitego wizerunku i reputacji sieci franczyzowej;
  • Udostępniać franczyzodawcy dające się zweryfikować dane operacyjne w celu ułatwienia mu określenia stopnia rozwoju działalności indywidualnego franczyzobiorcy, a także dostarczać franczyzodawcy sprawozdania finansowe niezbędne dla efektywnego zarządzania siecią franczyzową; ponadto na prośbę franczyzodawcy umożliwić, w odpowiednim czasie, franczyzodawcy i jego przedstawicielom dostęp do swoich pomieszczeń i swojej dokumentacji;
  • Zarówno w trakcie obowiązywania umowy, jak i po jej wygaśnięciu nie ujawniać osobom trzecim know-how udostępnionego mu przez franczyzodawcę.

Obowiązki obu stron:

We wzajemnych stosunkach strony powinny postępować uczciwie. Franczyzodawca poinformuje na piśmie indywidualnego franczyzobiorcę o naruszeniu przez niego któregokolwiek z postanowień umowy oraz, gdy będzie to właściwe, wyznaczy mu odpowiedni termin na usunięcie tego naruszenia.

Strony będą rozwiązywać skargi i spory w dobrej wierze poprzez bezpośrednie rozmowy i negocjacje prowadzone w duchu życzliwości i uczciwości.

CO ZYSKUJĄ, A CO TRACĄ FRANCZYZOBIORCA I FRANCZYZODAWCA

Zalety franczyzy dla franczyzobiorcy

  1. Znana marka - Franczyzobiorcy działają pod znaną marką, utrwaloną w świadomości społecznej. Zatem łatwiej im będzie zdobyć klientów. Korzystają także z renomy, znaków towarowych, prawa autorskich, tajemnic handlowych i wszelkich zastrzeżonych procesów i formuł należących do sieci.
  2. Sprawdzony pomysł - Bezpośrednią korzyścią z przystąpienia do sieci franczyzowej jest uzyskanie dostępu do know-how firmy, czyli gotowego przepisu na prowadzenie biznesu. Posiadając stosunkowo nieduży kapitał, franczyzobiorca zyskuje dostęp do recept gospodarczych, które w innym przypadku musiałby sam wypracować.
  3. Pomoc dla niedoświadczonych - Zwykle franczyzobiorca nie musi posiadać doświadczenia zawodowego w branży, w której będzie prowadził działalność. Otrzyma bowiem od franczyzodawcy pełne przygotowanie i stałą pomoc w tym zakresie. Brak podstawowej czy specjalistycznej wiedzy jest uzupełniany przez program szkoleniowy. Do biorcy licencji trafi również podręcznik operacyjny, w którym zostanie szczegółowo wytłumaczone, jak prowadzić daną firmę. Ponadto franczyzodawca zwykle gromadzi maksymalną ilość informacji rynkowych i doświadczeń, którymi dzieli się ze swoimi partnerami
  4. Mniejsze ryzyko – większa wiarygodność - Bezpośrednią korzyścią z przystąpienia do sieci franczyzowej jest obniżenie ryzyka związanego z uruchomieniem działalności gospodarczej. To z kolei zwiększa wiarygodność biorcy licencji w rozmowach biznesowych i negocjacjach z kontrahentami (w tym także instytucjami finansowymi). Badania i doświadczenia zachodnich rynków dowodzą, że liczba upadłości przedsiębiorstw działających w ramach systemów franczyzowych jest znacznie niższa niż tych, działających samodzielnie.
  5. Korzyści z działań reklamowych i promocyjnych franczyzodawcy, organizowanych na skalę ogólnokrajową - Biorca jako pojedynczy przedsiębiorca nigdy nie mógłby sobie pozwolić na kupno dużej kampanii reklamowej w mediach ogólnopolskich. Nie miałoby to też sensu ekonomicznego przy małej skali działania. Wejście do sieci franczyzowej o wielu jednostkach, daje możliwość pojedynczemu biorcy na skorzystanie z efektu dużej kampanii reklamowej organizowanej przez dawcę licencji dla całej sieci.
  6. Lepsze warunki umów z kontrahentami i dostawcami - Dawca licencji, negocjując warunki umów z dostawcami dla całej sieci (np. coli dla sieci barów), jest w stanie osiągnąć bardziej korzystne warunki zakupu niż mógłby wynegocjować nawet najsprawniejszy negocjator, prowadzący tylko jeden mały barek.
  7. Wsparcie ze strony franczyzobiorcy - Franczyzodawca zobowiązuje się zapewnić biorcom licencji osiągnięcie takiego samego sukcesu, jaki on osiągnął (na ile jest to możliwe). Zobowiązania dawcy mogą dotyczyć m.in.:
  • Znalezienie satysfakcjonującej lokalizacji lub odpowiedniego lokalu,
  • Pomoc dla biorcy przy uruchomianiu punktu,
  • Wsparcie przy ustalaniu właściwego poziomu i rodzaju zaopatrzenia w towar,
  • Szkolenia franczyzobiorcy i jego pracowników.

Wady franczyzy dla franczyzobiorcy

  1. Kontrola ze strony franczyzodawcy – Z samej definicji franczyzy wynika, że związek pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą musi opierać się na kontroli. Franczyzobiorca jest właścicielem własnej firmy, ale przyznana licencja zobowiązuje go do kierowania firmą zgodnie z warunkami określonymi w umowie. Musi zrozumieć, że w zamian za plusy płynące ze związania się z franczyzodawcą, musi zaakceptować kontrolę jakości i standardów. Każdy zły franczyzobiorca ma niekorzystny wpływ nie tylko na własną firmę, ale pośrednio na całą sieć franczyzową, a przez to na innych franczyzobiorców. Dlatego też dawca będzie narzucał standardy i wymagał, aby były one utrzymywane

  2. Opłaty – Za możliwość korzystania z know-how franczyzodawcy, mniejsze ryzyko niepowodzenia oraz wsparcie będzie trzeba zapłacić. Franczyzobiorca płaci franczyzodawcy wstępna opłatę franczyzową, a następnie uiszcza bieżące opłaty, dokonuje także wpłat na fundusz. Nawet w przypadku, kiedy umowa franczyzowa nie przewiduje żadnych opłat, franczyzobiorca będzie zobowiązany do zakupu towarów za pośrednictwem franczyzodawcy. Ogólnie ujmując, im bardziej zyskowny jest system, im większą pewność powodzenia kupuje franczyzobiorca, z tym większą opłatą musi się liczyć.

  3. Trudne rozstanie – Umowa franczyzy będzie zawierać pewne ograniczenia w zakresie sprzedaży czy przeniesienia praw do firmy. Jest to oczywiste ograniczenie wolności gospodarczej franczyzobiorcy dotyczące jego własnego biznesu, ale ma ono swoje uzasadnienie. 

  4. Pomyłki franczyzodawcy - Franczyzodawca może czasem popełniać błędy w zarządzaniu siecią, np. wymyślone przez niego innowacje w systemie, wdrożone już w trakcie trwania umowy, mogą okazać się nieudane i szkodliwe dla franczyzobiorców. Dobre imię systemu franczyzowego i wizerunek marki mogą zatem stać się mniej szanowane z przyczyn niezależnych od franczyzobiorcy.

Zalety franczyzy dla franczyzodawcy

  1. Rozbudowa kanałów dystrybucyjnych Przede wszystkim franczyza umożliwia franczyzodawcy rozbudowę jego kanałów dystrybucyjnych, a co za tym idzie - wzmocnienie jego pozycji na danym rynku, bez konieczności dokonywania większych inwestycji. Oznacza to również zwiększenie skali wykorzystania nazwy i oznaczeń handlowych franczyzodawcy oraz możliwość uwzględnienia w jego planach rozwojowych większej sprzedaży towarów czy usług, albowiem umowa franczyzy często nakłada na franczyzobiorcę obowiązek niesprzedawania innych produktów lub usług niż te nabyte od franczyzodawcy, innych franczyzobiorców działających w tym samym systemie lub tych dostawców, na których zgodzi się franczyzodawca.

  2. Dodatkowe źródło dochodu - Bardzo istotna jest możliwość uzyskania przez franczyzodawcę dodatkowego źródła dochodów w postaci wynagrodzenia, którego zapłata stanowi jeden z podstawowych obowiązków franczyzobiorcy. Chodzi tu nie tylko o opłatę wstępną związaną z zawarciem umowy (initial franchise fee), która uiszczana jest równocześnie z zawarciem umowy, ale także obieżące wynagrodzenie (ongoing franchise fee) będące zapłatą za różnorodne świadczenia realizowane przez franczyzodawcę na rzecz franczyzobiorcy w trakcie obowiązywania umowy. Warto w tym miejscu odnotować, iż niekiedy zdarza się, że opłata bieżąca, jak również i opłata wstępna, jest wkalkulowana w cenę towarów dostarczanych przez franczyzodawcę. Takie rozwiązanie pozwala przystąpić do danego systemu osobom, które nie posiadają wystarczającego kapitału, a ponadto zapobiega ono powstawaniu sporów, co do wysokości wynagrodzenia należnego franczyzodawcy.

  3. Obniżenie wydatków  franczyzodawcy na działania promocyjno-reklamowe -  Obniżeniu ulegają wydatki franczyzodawcy na działania promocyjno-reklamowe, gdyż uczestnicy systemu franczyzowego są zwykle zobowiązani do dokonywania wpłat na wspólny fundusz promocyjno-reklamowy Korzystna pozycja franczyzodawcy z punktu widzenia rozkładu kompetencji i odpowiedzialności wobec osób trzecich - Duże znaczenie ma korzystna pozycja franczyzodawcy z punktu widzenia rozkładu kompetencji i odpowiedzialności wobec osób trzecich, gdyż to franczyzobiorca, działający przecież jako samodzielny przedsiębiorca, ponosi pełną odpowiedzialność za efekty swych działań. Powoduje to, że jego klienci nie mogą w zasadzie zgłaszać swych roszczeń bezpośrednio do franczyzodawcy, chociaż w ich świadomości system franczyzowy często funkcjonuje jako jednolita struktura.

  4. Wyeliminowanie problemów związanych z zatrudnianiem i zarządzaniem personelem - Franczyza dla franczyzodawcy oznacza również wyeliminowanie problemów związanych z zatrudnianiem i zarządzaniem personelem, gdyż to franczyzobiorcy we własnym zakresie rozwiązują kwestie pracownicze.

Wady franczyzy dla franczyzobiorcy

  1. Zagrożenie konkurencyjne – Franczyzobiorcy, którzy odnieśli sukces działając w ramach systemu stworzonego przez franczyzodawcę, chcą się od niego uniezależnić. Dlatego też może okazać się, że pewnego dnia, dotychczasowy franczyzobiorca stanie się konkurentem franczyzodawcy, który w dodatku doskonale zna rynek oraz mocne i słabe strony franczyzodawcy. Z tego właśnie względu większość umów franczyzowych zawiera klauzulę zakazującą franczyzobiorcy konkurencji wobec franczyzodawcy oraz innych uczestników systemu. Trzeba jednakże być świadomym, że klauzula ta podlegać będzie ocenie z punktu widzenia ustawodawstwa antymonopolowego, a poza tym odsuwa ona tylko w czasie możliwość podjęcia przez franczyzobiorcę działalności konkurencyjnej, bo przecież wyznaczony mu okres karencji musi kiedyś minąć.

  2. Zniżanie zysków przez franczyzobiorcę - W przypadku opłat franczyzowych uiszczanych przez franczyzobiorcę, które uzależnione są nie od poziomu sprzedaży, ale od osiąganego zysku, można spodziewać się, że będzie się on starał zaniżyć wysokość tego zysku, a co za tym idzie doprowadzić do pomniejszenia wynagrodzenia franczyzodawcy.

  3. Ryzyko odchodzenia od przepisów umowy - Nie można również pominąć kwestii związanej z koniecznością wyegzekwowania przez franczyzodawcę odpowiedniej jakości działań franczyzobiorcy, które wpływają przecież w istotny sposób na wizerunek całego systemu franczyzowego. Zdarzają się bowiem franczyzobiorcy, którzy nie chcą lub z jakichś powodów nie mogą należycie realizować wytycznych franczyzodawcy zawartych w przekazanym im przez niego pakiecie franczyzowym.

FRANCZYZA W POLSCE, PRZYKŁADY SIECI FRANCZYZOWYCH

Badania wskazują, że w latach 2004-2011 liczba placówek franczyzowych  nieprzerwanie wzrastała. W 2011 roku na rynku działało 42,5 tysiąca placówek franczyzowych oraz 746 systemów franczyzowych. Najliczniej do systemów franczyzowych przystępowali niezależni właściciele sklepów spożywczych – w ubiegłym roku z licencji korzystało ponad 21 tys. takich placówek. Liderem, kolejny rok z rzędu w tym segmencie, jest należąca do Grupy Eurocach sieć „abc”, która liczy 4509 tys. sklepów.

 

McDonald’s

  • 138 jednostek własnych, 146 jednostek franczyzowych (54 franczyzobiorców).
  • McDonald’s w Polsce:
  • 1992 - Pierwsza restauracja w Polsce.
  • 1994 - Pierwsza restauracja typu McDrive w Polsce.
  • 1998 - 100 restauracji McDonald's w Polsce.
  • 2005 - 50. rocznica powstania korporacji McDonald's.
  • 2008 - Pierwsza restauracja z McCafé w Polsce.
  • 2011 – 50% restauracji w Polsce prowadzonych przez franczyzobiorców.

Co składa się na franczyzę McDonald's:

  • Jeden z najbardziej popularnych znaków towarowych na świecie.
  • Położony w atrakcyjnym miejscu lokal.
  • Światowej klasy wyposażenie lokalu.
  • Sieć firm serwisowych.
  • Stałe konsultacje i pomoc w prowadzeniu własnej restauracji.
  • Szkolenia dla Franczyzobiorcy i jego kadry kierowniczej oraz stale aktualizowane materiały szkoleniowe dla pracowników restauracji.
  • Regularne dostawy surowców pochodzących od markowych producentów; każda restauracja otrzymuje na ogół dwa razy w tygodniu zamówione przez siebie surowce, dostarczone jednym transportem przez centrum dystrybucyjne „Havi Logistics".
  • Stała kontrola jakości surowców przeprowadzana u dostawców.
  • Wspólne programy i akcje marketingowe (m.in. reklama telewizyjna), pomoc wyspecjalizowanej
  • agencji marketingowej.
  • Pomoc w zakresie public relations.
  • Fachowa analiza wyników finansowych restauracji, pomoc w identyfikacji możliwości poprawy zysku.
  • Atrakcyjne ubezpieczenie restauracji.
  • Stałe ulepszanie i rozwój systemu McDonald's.

Podstawowe wymagania sieci

  • Franczyzobiorcą może być wyłącznie osoba fizyczna (wykluczone spółki kilku osób), inwestująca własne pieniądze i bezpośrednio zarządzająca przyznaną na mocy umowy restauracją.
  • Umowa franczyzy zawierana jest na 20 lat i dotyczy konkretnej restauracji McDonald’s. Zawierając umowę franczyzy, franczyzobiorca obejmuje na ogół jedną z funkcjonujących restauracji McDonald’s.
  • Przed zawarciem umowy kandydat na franczyzobiorcę przechodzi wielomiesięczne szkolenie praktyczne i teoretyczne obejmujące wszystkie aspekty prowadzenia restauracji McDonald’s.
  • Inwestorem w nieruchomość (lokal restauracji) jest McDonald’s Polska Sp. z o.o. Decyzje co do lokalizacji restauracji McDonald’s podejmuje wyłącznie McDonald’s Polska Sp. z o.o.
  • Franczyzobiorca McDonald's nie może prowadzić żadnych dodatkowych interesów wymagających ciągłego zarządzania i nadzoru. McDonald's udziela franczyzy nowym Franczyzobiorcom wyłącznie na funkcjonujące i prowadzone przez siebie restauracje.
  •  Minimalna wysokość środków własnych, jakimi musi dysponować Franczyzobiorca, wynosi 1200000 złotych. Środki w kwocie min. 1 200 000 złotych, wymagane przez McDonald's od potencjalnych Franczyzobiorców, muszą stanowić jego własność (nieobciążoną żadnymi roszczeniami). Pozostałą część inwestycji Franczyzobiorca może sfinansować z kredytu bankowego

Opłaty jednorazowe na rzecz McDonald's:

  • Wstępna Opłata Licencyjna w wysokości 45 000 USD (równowartość w złotówkach po kursie średnim NBP obowiązującym w dniu płatności); zawierając umowę franczyzy, Franczyzobiorca jest zobowiązany do uiszczenia na rzecz McDonald's jednorazowej, niepodlegającej zwrotowi, Wstępnej Opłaty Licencyjnej;
  • Kaucja Gwarancyjna w wysokości 15 000 USD (równowartość w złotówkach po kursie średnim NBP obowiązującym w dniu płatności); zawierając umowę franczyzy, Franczyzobiorca jest zobowiązany
  • do uiszczenia na rzecz McDonald's Kaucji Gwarancyjnej, stanowiącej zabezpieczenie przyszłych
  • płatności; Kaucja Gwarancyjna nie jest oprocentowana i podlega zwrotowi po zakończeniu umowy franczyzy

Opłaty miesięczne:

  • Opłata za korzystanie z lokalu restauracji w wysokości kilkunastu procent sprzedaży netto.  Wysokość tej opłaty jest różna dla poszczególnych restauracji. Im bardziej atrakcyjna lokalizacja, tym wyższa opłata
  • Opłata licencyjna wynosi 5% sprzedaży netto dla każdej restauracji.
  • Opłata marketingowa (na fundusz marketingowy) w wysokości 4,4% sprzedaży netto; z funduszu marketingowego (finansowanego w tej samej wysokości 4,4% sprzedaży netto przez wszystkie restauracje należące do Franczyzobiorców i McDonald's Polska) opłacane są m.in. koszty krajowych akcji promocyjnych oraz reklama telewizyjna i radiowa.

Da Grasso – sieć pizzerii fraczyzowych

Da Grasso to największa, a zarazem jedna z najprężniej działających franczyzowych sieci pizzerii w Polsce. W rękach Franczyzobiorców jest już ponad 200 lokali oferujących klientom 76 rodzajów znakomitej pizzy na miejscu oraz z dostawą do domu. Sieć Da Grasso podążając za zmieniającymi się wymaganiami i potrzebami klientów systematycznie wprowadza nowe pozycje w menu. Zindywidualizowane podejście przywództwa Da Grasso do każdego Franczyzobiorcy oraz demokratyczny sposób podejmowania większości znaczących decyzji sprawiają, że licencjobiorcy mają poczucie pełnej kontroli nad prowadzoną działalnością, a sieć dynamicznie się rozwija.

  • Jednostki własne - 1
  • Jednostki franczyzowe - 187

Podstawowe wymagania sieci dla Franczyzobiorców

  • Przewidywana suma inwestycji - 200 tys. zł.
  • Franczyzobiorcą Da Grasso może zostać osoba pomysłowa i przedsiębiorcza posiadająca kapitał niezbędny do uruchomienia pizzerii. Nie jest wymagane doświadczenie gastronomiczne. Pizzerię Da Grasso można prowadzić w lokalu, którego powierzchnia to minimum 100 m2. Nie musi być on własnością licencjobiorcy, zaś jego lokalizacja jest ustalana za każdym razem z Franczyzodawcą.
  • Przybliżona kwota, jaką powinien dysponować potencjalny Franczyzobiorca to 200 tysięcy złotych. Środki te przeznaczane są na przystosowanie lokalu. Zwrot zainwestowanego kapitału następuje średnio w okresie 6-12 miesięcy od uruchomienia pizzerii, oczywiście przy zachowaniu wszystkich zasad panujących w Sieci i poszanowaniu przekazanego przez Franczyzodawcę know-how.FranczyzobiorcyDa Grasso Siećrzadko poprzestają na otworzeniu tylko jednej placówki Rekordziści Da Grasso mają ich nawet pięć i wciąż planują uruchamianie kolejnych placówek.