Kontaktul. Gagarina 11, 87-100 Toruń
tel.: +48 56 665 60 35
e-mail: innowacje@umk.pl


 

BARIERY WEJŚCIA NA RYNEK STAR-UPÓW - PRZESIĘBIORCZOŚĆ W PRAKTYCE

Bariery wejścia, czym są?

Niemal w każdej branży występują pewne czynniki mające różny zakres i znaczenie, które jednak ograniczają możliwość podjęcia działalności. Jednym z najważniejszych przykładów tego zjawiska jest tzw. ekonomia skali, która występuje w branżach, gdzie większa produkcja przyczynia się do obniżenia kosztów jednostkowych produktu, poprzez rozłożenie kosztu stałego na większą liczbę jednostek. W takiej sytuacji młode, startujące przedsiębiorstwa napotykają ogromną barierę, gdyż nie są w stanie „kosztowo” dogonić liderów – potrzebują na to lat i pieniędzy.

Według opinii przedsiębiorców istotne są także bariery formalne, takie jak: koncesje, zezwolenia, ograniczenia eksportu i importu czy patenty, które niekiedy wynikają z polityki prowadzonej przez Państwo. Spełnienie tych warunków od młodego przedsiębiorcy wymaga wysiłku i pieniędzy, co z pewnością ogranicza liczbę potencjalnych firm wchodzących do danej branży.

Ważnymi i często występującymi barierami są także bariery pozyskania know-how, wysokie koszty R&D, wysokie koszty zakupu wyspecjalizowanych technologii czy pozyskanie wykwalifikowanych pracowników, posiadających odpowiednią wiedzę, certyfikaty i uprawnienia. Nie tylko koszty technologii stanowią znaczną przeszkodę kapitałową, gdyż wszystkie branże o wysokich kosztach inwestycyjnych (np. na infrastrukturę) są nie lada wyzwaniem dla startujących przedsiębiorstw. Niełatwo wejść również do branży, gdzie działa jedynie kilku dystrybutorów i dostawców – pozyskanie ich współpracy może okazać się problematyczne, szczególnie jeśli łączą ich dobre, wieloletnie stosunki z naszymi potencjalnymi konkurentami.

Kreowanie marki

W wielu branżach ogromne znaczenie ma również świadomość marki i wybudowany przez firmę wizerunek. Jest to proces długofalowy i wymaga przekonania do siebie nabywców, co wiąże się z wysokimi kosztami poniesionymi na reklamę i public relations. W niektórych sektorach jeśli nawet nie mamy wysokich kosztów infrastrukturalnych i technologicznych, napotykamy na problem wykreowania marki, bez tego nie jesteśmy w stanie skutecznie konkurować z pozostałymi graczami.

Zalety silnej konkurencji

Czym konkurencja silniejsza, tym niższe bariery wejścia. Jeśli natomiast na rynku mamy do czynienia z praktykami oligopolistycznymi lub zmową cenową, zdobycie istotnej pozycji wymagać będzie wypracowania pewnej przewagi: kosztowej, jakościowej lub cenowej. Mało która firma ma jednak szansę doczekać tego momentu i skutecznie konkurować z oligopolistami. Jednym słowem, wysokie bariery wejścia oznaczają większe ryzyko lecz również wyższy potencjalnie zysk. Potrzeba na to sporego kapitału i dużo odwagi. Opisana zasada nie jest jednak regułą. Zdarza się, że mimo znacznego rozdrobnienia rynku, jak w przypadku biur rachunkowych – bariery wejścia są nadal wysokie. Rachunkowość jest bowiem dziedziną, w której liczy się profesjonalizm, doświadczenie i kwalifikacje, a pozyskanie takich pracowników nie jest wcale proste. Choć biur rachunkowych jest w Polsce bardzo dużo, to jedynie te świadczące usługi wysokiej jakości mają szanse przetrwać i pozyskać znaczących klientów.

CO POBUDZA, A CO POWSTRZYMUJE INNOWACJE W FIRMIE?

Wiele czynników decyduje o tym, jak firma będzie reagować na nakazy rynku i jak wobec nich będzie prowadzić swoją działalność. Firmy, idąc drogą do sukcesu, dokonują wyboru pomiędzy wprowadzeniem innowacji, czy też ich brakiem, a wiąże się to zarówno z kwestiami organizacyjnymi, jak i personalnymi.

W większości przypadków sam wybór sposobu reagowania jest mało racjonalny, ponieważ lęki i brak zdecydowania wywierają większy wpływ niż obiektywizm i odwaga. Pojmowanie pewnych zjawisk często odbija się w firmach zniekształconym echem, pod przykryciem rzekomego zdrowego rozsądku, na zasadzie: „Jeśli coś nie jest zepsute, to nie należy tego naprawiać”. W rezultacie wiele możliwości innowacyjnych pozostaje niezbadanych.


Przyczyny wpływające na decyzje o innowacjach bądź ich barku

  • Kultura organizacyjna – czyli jaki styl reprezentuje firma (do jakiego stopnia firm jest elastyczna i potrafi dostosować się). Inny czynnik – to kwestia obowiązującej subkultury. Kto ma władzę i wpływy (czy wyższe kierownictwo czy są one w ręki księgowych). Na czym polega biznes – czy opiera się on wyłącznie na sprzedaży, czy są stosowane zaawansowane technologie? Czy zachęca się w firmie do podejmowania ryzyka oraz jaki jest charakter i sposób sprawowania władzy na wyższych i niższych szczeblach hierarchii?
  • Struktura organizacji – czyli jaka jest jej strukturze, na ile jest ona swobodna. Jaki jest poziom współzależności między poszczególnymi funkcjami, czy występuje silna kontrola wertykalna i niewiele interakcji poprzecznych? Czy zakres granic i ról poszczególnych osób są ściśle zdefiniowane, czy istnieje duża autonomia i jest miejsce na inicjatywę i twórcze eksperymenty?

  •  

 

Przykład I:

INTUIT – amerykańska firma zajmująca się oprogramowaniem –  wspiera kulturę zachęcającą do ciągłego rozwoju, pobudzając jednocześnie ukierunkowane innowacje. W tym zakresie organizacja rozwinęła etykę osiągnięć mającą przyciągać i zatrzymywać bardzo utalentowanych ludzi.

Cechy kształtujące kulturę w firmie:

  • ustawiczna zmiana nastawienia: nauka, zmiana, nauka i stały rozwój;
  • osiąganie trwałych korzyści dla każdej jednostki firmy;
  • nieustanne radzenie sobie z problemami klientów przez wspólne, innowacyjne rozwiązania;
  • zwiększanie zadowolenia klientów przez dyscyplinę operacyjną i profesjonalizm;
  • dążenie do zwiększenia wykorzystania zaawansowanych technologii w każdym aspekcie działalności.

Przykład II:

IDEO – kolejna firma z USA, intensywnie wspierająca innowacje. Przedsiębiorstwo zajmuje się projektowaniem grafiki dla różnych produktów. Dążeniem firmy jest utrzymanie pozycji lidera w zakresie innowacji. Polityka firmy w tym zakresie wygląda następująco:

  • zatrudnienie ludzi kreatywnych, utalentowanych, z dobrymi pomysłami;
  • utrzymanie biurokrację oraz klarownie i systematyczne osiągnięcie celów;
  • wybór lidera projektu – jasne określenie, kto jest menedżerem projektu i jaki jest oczekiwany rezultat;
  • wykorzystanie wszystkich dostępnych możliwości: interdyscyplinarnych zespołów, networkingu, poczty elektronicznej;
  • pozwolenie pracownikom na popełniać błędów zgodnie z zasadą: „Spróbuj, napraw, spróbuj znowu i ucz się z doświadczenia”;
  • docenianie wartości pracy będącej zabawą.

W ramach tak otwartej, innowacyjnej kultury  występuje wysoki poziom współpracy między różnymi funkcjami. O tym, że wartość wnoszona przez każdą osobę do pomysłów innych osób jest nieograniczona, najlepiej świadczą wyniki.

Właśnie w takich firmach jak IDEO i INTUIT które potrafią elastycznie reagować i wykorzystywać innowacje,  zarówno kultura organizacyjna jest otwarta i łatwa, jak i struktura organizacji charakteryzuje się elastycznością i pozwala na maksymalną interakcję tam, gdzie zajdzie taka potrzeba.

Oprócz kultury i struktury organizacyjnej nagminnym czynnikiem dławiącym innowacje w firmach bywają postawy poszczególnych pracowników. Postawy te wynikają często z obawy, uprzedzenia i ignorancja osób piastujących kluczowe stanowiska. Działa to też odwrotnie: osoby kierujące bywają tymi, którzy dzięki swojej wizji, wyobraźni i odwadze inicjują działania posuwające biznes naprzód, na nowe, niezbadane wody.

Podsumowanie

Problemem dzisiejszych organizacji nie jest brak talentów, lecz poważny niedobór osób, które wiedzą, jak rozwijać, wykorzystywać i jak zarządzać talentem, a także jak mobilizować ludzi do osiągania wyników.


Tekst opracowany na podstawie artykułu pochpodzącego z portalu www.egospodarka.pl, [26.03.2012].